ବିଜେପିର ଜାତୀୟ ସଂଗଠନରେ ନୂଆ ଓଡ଼ିଆ ମୁହଁ ନାହାନ୍ତି
ବୈଜୟନ୍ତ-ସମ୍ବିତଙ୍କ ଉପରେ ଭରସା ଅତୁଟ
ଭୁବନେଶ୍ବର: ୨୦୨୪ରେ ବିଜେଡିର ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନର ଅବସାନ ଘଟାଇ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମଥର ସରକାର ଗଠନ କରିବା ସହ ଲୋକସଭାର ୨୧ ଆସନରୁ ୨୦ଟି ଦଖଲ କରିଥିବା ବିଜେପି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ଏବେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର। ମୋଦୀ ସରକାରର ତୃତୀୟ ପାଳି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ନିର୍ବାଚନୀ ଅବଦାନ ଯେତିକି ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ୨୦୨୯ର ଲୋକସଭା ଲଢ଼େଇରେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ବ ବହନ କରିବ। କିନ୍ତୁ ବିଜେପିର ନୂଆ ଜାତୀୟ ଟିମ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ବଢ଼ିଥିବା ରାଜନୈତିକ ଓଜନର ପ୍ରତିଫଳନ ସେହି ଅନୁପାତରେ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଜାତୀୟ ସଂଗଠନରେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ଚେହେରାଙ୍କୁ ନେଇ ବିଜେପି ନିରନ୍ତରତା ରଖିଛି। କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ସାଂସଦ ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା ଜାତୀୟ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ପଦ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବତନ ଜାତୀୟ ସଭାପତି ଜେ.ପି. ନଡ୍ଡାଙ୍କ ଟିମ୍ରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଏହି ଦାୟିତ୍ବରେ ଥିଲେ। ପୁରୀ ସାଂସଦ ତଥା ଜାତୀୟ ମୁଖପାତ୍ର ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳର ସଂଯୋଜକ ଦାୟିତ୍ବ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦଳର ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ଚେହେରାଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଛି।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶ୍ନଟି ଅନ୍ୟଠାରେ—ନୂଆ କିଏ?
ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପି ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ କ୍ଷମତା ଦଖଲ କରିଛି ଏବଂ ଲୋକସଭାରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସଫଳତା ପାଇଛି, ସେତେବେଳେ ଜାତୀୟ ସଂଗଠନରେ ରାଜ୍ୟରୁ ଆଉ କିଛି ନୂଆ ନେତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିବାର ଆଶା ଥିଲା। ନୂଆ ପିଢ଼ିର ନେତା, ସାଂସଦ ଓ ସଂଗଠକଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ଦାୟିତ୍ବ ଦେଇ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ଥାନକୁ ଦଳ ଆହୁରି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବ ବୋଲି ଅନେକଙ୍କ ଆଶା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନୂଆ ଟିମ୍ରେ ଏହି ବିସ୍ତାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ।
ଏହା କେବଳ ପଦର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ
ବିଜେପିର ଜାତୀୟ ସଂଗଠନରେ କୌଣସି ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ବକୁ କେବଳ ପଦପଦବୀର ହିସାବରେ ଦେଖିଲେ ଚିତ୍ରଟି ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ। ଜାତୀୟ ଟିମ୍ରେ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ନେତା ରହିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି—ଦିଲ୍ଲୀରେ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ସ୍ବାର୍ଥ, ସଂଗଠନର ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ରାଜନୀତିର ସ୍ପନ୍ଦନକୁ ଅଧିକ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ପହଞ୍ଚାଇବା।
ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଦଳ ପ୍ରଥମଥର ସରକାର ଗଠନ କରିଛି, ସେଠାରେ ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ସହ ରାଜ୍ୟ ସଂଗଠନର ସମନ୍ବୟ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ବିଜେପି ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଆବଶ୍ୟକତା। ନୂଆ ଟିମ୍ରେ ଏହି ସମ୍ଭାବନାର ବିସ୍ତାର ନ ହେବା ତେଣୁ ଦଳ ଭିତରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର କାରଣ ହୋଇଛି।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା କାହିଁକି?
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଭୂମିକା ନେଇ ମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଛି। ଓଡ଼ିଶାରୁ ବିଜେପିର ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନରେ ଏକ ଔପଚାରିକ ଦାୟିତ୍ବ ମିଳିପାରେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନୂଆ ଟିମ୍ରେ ସେପରି କୌଣସି ଭୂମିକା ଦେଖାଯାଇନାହିଁ।
ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଦିଗ ରହିଛି। ବିଜେପିର ନୂଆ ଜାତୀୟ ସଭାପତି ନୀତିନ ନବୀନ ନିଜେ ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ଯୁବ ନେତା। ତେଣୁ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଦଳର ଦୀର୍ଘଦିନର ଜାତୀୟ ନେତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ସଂଗଠନୀୟ ପଦରେ ରଖିବାର ସମୀକରଣ ମଧ୍ୟ ସହଜ ନୁହେଁ। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଦଳ କେଉଁ ଭୂମିକା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
୨୦୨୯ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଏକ ସଙ୍କେତ କି?
ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ୨୦୨୯। ୨୦୨୪ରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୨୦ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ପାଇବା ବିଜେପିକୁ ଏକ ବିରାଟ ନିର୍ବାଚନୀ ଲାଭ ଦେଇଛି। ଏବେ ଦଳର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ସେହି ସଫଳତାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା। ରାଜ୍ୟରେ ସରକାର ଚଳାଇବା ସହ ଲୋକସଭାରେ ନିଜର ଦବ୍ଦବା ବଜାୟ ରଖିବା—ଦୁଇଟି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଏକାସାଙ୍ଗେ ନେଇ ବିଜେପିକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜାତୀୟ ସଂଗଠନରେ ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆ ମୁହଁଙ୍କ ଅଭାବକୁ ଦଳୀୟ ରଣନୀତିର ଏକ ହିସାବ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ବିଜେପି ହୁଏତ ଓଡ଼ିଶାକୁ ନେଇ ସଂଗଠନୀୟ ପଦ ଅପେକ୍ଷା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ମେସିନାରୀକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ବିପରୀତ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି—ଜାତୀୟ ଟିମ୍ରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକ ନେତା ରହିଲେ ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ବକୁ ଦଳ ନିଜେ ଆହୁରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ବରରେ ସ୍ବୀକାର କରିପାରିଥାନ୍ତା।
ବିଜୟର ଓଜନ, ସଂଗଠନରେ କେତେ?
ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ଉତ୍ଥାନ ଏବେ ନିର୍ବିବାଦ। ମାତ୍ର ନିର୍ବାଚନୀ ବିଜୟକୁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ଦଳକୁ ରାଜ୍ୟରୁ ଏକ ନୂଆ ଜାତୀୟ ନେତୃତ୍ବ ଶ୍ରେଣୀ ତିଆରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। କେବଳ ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା ଓ ସମ୍ବିତ ପାତ୍ରଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଚେହେରାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରହିଲେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୀମିତ ହୋଇପାରେ।
ଏହି ଅର୍ଥରେ ବିଜେପିର ନୂଆ ଜାତୀୟ ଟିମ୍ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଛାଡ଼ିଛି—୨୦ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ଦେଇଥିବା ରାଜ୍ୟର ରାଜନୈତିକ ଓଜନ ଦିଲ୍ଲୀର ସଂଗଠନରେ କେବେ ଓ କେତେ ଦେଖାଯିବ?
ଉତ୍ତରଟି କେବଳ ଆଉ କେତେଜଣଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ପଦ ମିଳୁଛି, ସେଥିରେ ନୁହେଁ। ଆଗାମୀ ତିନି ବର୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଜେପି କେତେ ନୂଆ ଜାତୀୟ ନେତା ତିଆରି କରିପାରୁଛି ଏବଂ ୨୦୨୯ରେ ୨୦୨୪ର ସଫଳତାକୁ କେତେ ଦୂର ବଜାୟ ରଖିପାରୁଛି—ସେହି ଦୁଇଟି ମାପକାଠିରେ ହିଁ ଓଡ଼ିଶାର ବଢ଼ିଥିବା ‘କ୍ଲାଉଟ୍’ର ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା ହେବ।