୩୯.୩୧% ପଛୁଆବର୍ଗ ତଥ୍ୟ ପରେ ନୀରବତା;
ସରକାର ବଦଳିଲା, ପ୍ରଶ୍ନ ବଦଳିଲାନି
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ପଛୁଆବର୍ଗ ରାଜନୀତିରେ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉତ୍ତର ଅପେକ୍ଷାରେ—୨୦୨୩ରେ ହୋଇଥିବା SEBC ସର୍ଭେ ରିପୋର୍ଟ କେଉଁଠି? ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପଛୁଆବର୍ଗ କମିସନ୍ (OSCBC) ସର୍ଭେ ଶେଷ କରି ରିପୋର୍ଟ ସରକାରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟର ତଥ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଆସିଥିଲା। ତେବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଲିଲ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାର୍ବଜନୀନ ହୋଇନାହିଁ। ୨୦୨୩ରେ ବିଜେଡି ସରକାର ଥିଲା, ଏବେ ବିଜେପି ସରକାର। କିନ୍ତୁ ରିପୋର୍ଟକୁ ନେଇ ନୀରବତାର ଅବସ୍ଥା ବଦଳିନାହିଁ।
ଏହି ସର୍ଭେରେ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୧.୯୫ କୋଟି ଲୋକ ଓ ୫୩.୯୬ ଲକ୍ଷ ପରିବାର ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ହୋଇଥିଲା। ଉପଲବ୍ଧ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, SEBC ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ରାଜ୍ୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୩୯.୩୧ ପ୍ରତିଶତ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହ ପଛୁଆବର୍ଗର ସାମାଜିକ, ଶିକ୍ଷାଗତ ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ତଥ୍ୟ ରହିଥିଲା।
ବିଜେପିକୁ ଘେରୁଛି ନିଜ ପୁରୁଣା ପ୍ରଶ୍ନ
ବିଜେଡି ସରକାର ସମୟରେ ସର୍ଭେ ହୋଇଥିବାରୁ ସେତେବେଳେ ବିରୋଧୀ ବିଜେପି ଏହାର ପଦ୍ଧତିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲା। ସର୍ଭେର ରିପୋର୍ଟ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦାବି ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ବିଜେପିର ଅଭିଯୋଗ ଥିଲା—ସ୍ୱେଚ୍ଛାଧୀନ ଭାବେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କଲେ ରାଜ୍ୟର ପଛୁଆବର୍ଗର ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର ମିଳିବ ନାହିଁ।
ଏବେ ସେହି ବିଜେପି କ୍ଷମତାରେ। ତେଣୁ ପ୍ରଶ୍ନଟି ଆହୁରି ତୀବ୍ର—ଯେଉଁ ରିପୋର୍ଟକୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଭାବେ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବାକୁ ବିଜେପି ଦାବି କରୁଥିଲା, ସରକାରକୁ ଆସିବା ପରେ ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି?
ସରକାର ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଛି କି? ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ଆପତ୍ତି ଅଛି କି? ନୂଆ ସର୍ଭେ କରିବାର ଯୋଜନା ଅଛି କି? ନା ରିପୋର୍ଟକୁ ଆଧାର କରି କୌଣସି ନୀତିଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ? ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ ହିଁ ଚିତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ରିପୋର୍ଟର ସଂଖ୍ୟା, ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି
ଓଡ଼ିଶାର ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଉତ୍ତର ଭାରତର ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଭଳି ସିଧାସଳଖ ଜାତି ସମୀକରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିନାହିଁ। ଏଠାରେ ନେତୃତ୍ୱ, ଅଞ୍ଚଳ, ଉନ୍ନୟନ ଓ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିର ବଡ଼ ଆଧାର ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଚିତ୍ର ଧୀରେଧୀରେ ବଦଳୁଛି।
୨୦୨୩ର ସର୍ଭେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ସୂଚକ। ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ SEBC ବର୍ଗର ବୋଲି ଆକଳନ ଆସିବା ପରେ ଏହା ଆଉ କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟ ହୋଇ ରହୁନାହିଁ। ଚାକିରି, ଶିକ୍ଷା, ଆରକ୍ଷଣ, ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ—ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ରହିପାରେ।
ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଓବିସି କେତେ?’ ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ‘ଓବିସିଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଂଶ କେତେ?’ ପ୍ରଶ୍ନଟି ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ଆସୁଛି।
୩୯.୩୧%କୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ପ୍ରଶ୍ନ
ତେବେ ୩୯.୩୧ ପ୍ରତିଶତକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଧରିବା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ସର୍ଭେର ପଦ୍ଧତିକୁ ନେଇ ସେତେବେଳେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଓ କିଛି ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ। ବିଶେଷକରି ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଧୀନ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳରେ କମ୍ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ନେଇ ଆପତ୍ତି ଥିଲା।
ଏପରିକି ୨୦୨୩ରେ ଭିନ୍ନ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରେ SEBC ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ୩୯.୩୧%ରୁ ୪୬% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହା ତଥ୍ୟର ଉତ୍ସ, ଆକଳନ ପଦ୍ଧତି ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରକୁ ନେଇ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଦର୍ଶାଏ।
ତେଣୁ ଏବେ ଦାବି କେବଳ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରିପୋର୍ଟ ସହ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହର ପଦ୍ଧତି, ଜିଲ୍ଲାୱାରୀ ତଥ୍ୟ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟୱାରୀ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ତଥ୍ୟର ସୀମାବଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ହେବା ଦରକାର।
କେବଳ ଭୋଟ ପାଇଁ ଓବିସି ନା ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ?
ଏଠାରେ ହିଁ ରାଜନୀତିର ଆସଲ ପରୀକ୍ଷା। ନିର୍ବାଚନ ଆସିଲେ ପଛୁଆବର୍ଗର ଭୋଟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ସଂରକ୍ଷଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମୟରେ OBC/SEBC ତଥ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; କିନ୍ତୁ ସେହି ବର୍ଗର ବାସ୍ତବ ସାମାଜିକ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ ସ୍ଥିତିର ରିପୋର୍ଟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା ବେଳେ ଯଦି ରାଜନୈତିକ ନୀରବତା ରହେ, ତେବେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ବିଶେଷକରି ଏବେ ଦେଶରେ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ତୀବ୍ର। ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ OBC ଓ SEBC ତାଲିକା, ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାରେ ନୂଆ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କ ସାମିଲ ପ୍ରସଙ୍ଗ ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ୨୦୨୫ରେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଓଡ଼ିଶାର ୧୪ଟି ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରିବା ନେଇ ଜାତୀୟ ପଛୁଆବର୍ଗ କମିସନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ରାଜ୍ୟ SEBC ତାଲିକାରେ ୨୧୬ଟି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଥିବାବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାରେ ଓଡ଼ିଶାର ୨୦୦ଟି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ରହିଥିବା ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।
ବିଜେଡିର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ବ
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଜେଡି ମଧ୍ୟ ପୂରାପୂରି ଦୋଷମୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ସର୍ଭେ ବିଜେଡି ସରକାର ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ସେହି ସରକାରକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ନହେବାର କାରଣ ଭାବେ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଦାବି-ଆପତ୍ତି ଯାଞ୍ଚର କଥା କୁହାଯାଇଥିଲା।
ଏବେ ବିଜେଡି ବିରୋଧୀ ଦଳରେ। ତେଣୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଠାଇବାର ରାଜନୈତିକ ସୁଯୋଗ ତା’ ପାଖରେ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଜନସାଧାରଣ ମଧ୍ୟ ପଚାରିପାରନ୍ତି—କ୍ଷମତାରେ ଥିବାବେଳେ ଯେଉଁ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇନଥିଲା, ଏବେ ବିରୋଧୀ ଦଳରେ ଥାଇ ତାହାକୁ ନେଇ ଆନ୍ଦୋଳନ କେତେ ଦୂର ଯିବ?
ଏବେ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଜେପି ସରକାରର
ତଥାପି ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ବିଜେପି ସରକାର ହିଁ ରହିବ। କାରଣ ୨୦୨୪ରେ କ୍ଷମତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ପୂର୍ବ ସରକାରର ଅନେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ରିପୋର୍ଟକୁ ପୁନଃପରୀକ୍ଷା କରିବାର ସୁଯୋଗ ନୂଆ ସରକାର ପାଇଥିଲା।
ତେଣୁ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଏବେ ଦୁଇଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ବିକଳ୍ପ—ପୁରୁଣା ସର୍ଭେର ତଥ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ କରି ତାହାର ଆଧାରରେ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା, କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ସର୍ଭେର ସୀମାବଦ୍ଧତା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଏକ ନୂଆ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ସମଗ୍ର ଜାତିଭିତ୍ତିକ ସର୍ଭେର ପଥ ଖୋଲିବା।
ନୀରବତା ତୃତୀୟ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ନୀରବତା ମଧ୍ୟ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ।
ଓଡ଼ିଶାର OBC ରାଜନୀତି ଏବେ ‘କିଏ କେତେ’ର ହିସାବ ଆଡ଼କୁ ବଢୁଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଲଢ଼େଇ କେବଳ ଭୋଟର ହିସାବ ନୁହେଁ; ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ, ଆରକ୍ଷଣ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅଂଶୀଦାରିତ୍ୱର ହିସାବକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ହେବ। ସେହି ହିସାବର ପ୍ରଥମ ପୃଷ୍ଠା ହେଉଛି ୨୦୨୩ର SEBC ସର୍ଭେ। ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ସେହି ପୃଷ୍ଠାଟି କେବେ ଖୋଲିବ?
